شینه بندی
نحوه ارتباط الكتريكي فيدرهاي مختلف به باسبار و به يكديگر را در هر سوئيچگير شينهبندي ميگويند . شينهبنديهاي مختلفي وجود دارد كه انتخاب هر يك از آنها بسته به به مزايا و معايب هر يك و اصول كلي نامبرده در زير براي هر پست و ياسوئيچگير مورد توجه قرار ميگيرد :
الف – ولتاژ و ظرفيت پست
ب – قابليت اطمينان در تأمين بار مورد نياز مصرفكنندهها
ج – قابليت انعطاف در تعمير و يا توسعه
د – موقعيت پست در سيستم
ز – نوع تجهيزات (گازي يا معمولي)
س – وضعيت فيدرهاي تغذيهكننده و نحوه ارتباط آنها به پستهاي مجاور و نحوه شينهبندي پستهاي مزبور
ق – تعداد و نحوه ارتباط فيدرهاي تغذيهشونده ، به پستهاي مربوطه و وضعيت شبكه تغذيه شونده
ط – وضعيت پست از نظر توسعه آينده
و – محدوديتهاي موجود از قبيل كمبود جا و غيره
ه – پارامترهاي اقتصادي
1-3- انواع شينهبندي
انواع شينهبندي به طور كلي شامل پنج مورد ميباشد :
1- شينهبندي ساده
2- شينهبندي اصلي و انتقالي
3- شينهبندي دوبل
4- شينهبندي دو كليدي
5- شينهبندي يك و نيم كليدي
1-1-3- شينهبندي ساده
شينه بندي ساده معمولترين و سادهترين نوع شينهبندي براي پستهاي فوق توزيع (پستهاي 63 كيلوولت) بوده اگر چه در پستهاي انتقال (پستهاي 132 كيلوولت به بالا) نيز از شينهبندي ساده استفاده شده است . اين نوع شينهبندي سادهترين و ارزانترين نوع شينهبندي است .مزاياي اين نوع شينهبندي ، سادگي ، ارزاني و سهولت در بهرهبرداري ميباشد و معايب آن نيز عبارتند از :
الف – انجام عمليات تعميرات در هر مورد بدون قطع بار امكانپذير نيست .
ب – توسعه پست بدون قطع بار امكانپذير نيست .
ج – اتصالي روي باسبار باعث قطع كامل بار پست ميشود .
براي رفع عيب از بند (ج) ميتوان از شينهبندي ساده تقسيم شده استفاده نمود به عبارتي با قراردادن يك سكسيونر شينهها را از هم جدا كرد . از اين نوع شينهبندي در پستهاي فوق توزيع تيپ آلمان شرقي استفاده شده است و ميتوان با نصب دو سكسيونر و يك ديژنكتور باسبارها را از هم جدا كرد از اين نوع شينهبندي در پستهاي 63 كيلوولت دوشانتپه ، نمايشگاه ، معنوي ، كن ، مشيريه و اسلامشهر استفاده گرديده است .در صورت بروز اتصالي روي هر قسمت از باسبارها فقط همان باسبار و فيدرهاي متصلشده به همان باسبار بي برق ميگردند .
2-1-3- شينهبندي اصلي و انتقالي
اين نوع سيستم داراي دو شينه اصلي و فرعي است شينه اصلي همواره داراي ولتاژ بوده و شينه فرعي به عنوان رزرو بهكار برده ميشود . و در مواردي كه هر كدام از كليدها دچار اشكال شده باشند . توسط كليد كوپلاژ ميتوان مصرفكننده را تغذيه نمود كه اين خود مزيت اين نوع شينه بندي نسبت به شينهبندي ساده است اما اشكال اين روش در اين است كه بر اثر بروز اتصالي در شينه اصلي كليه فيدرها قطع ميگردند و يا در هنگام تعمير و توسعه مجبور هستيم كه كليه فيدرها را قطع كنيم . از اين نوع شينه بندي در پست 63 كيلوولت ري گازي استفاده است.
3-1-3- شينه بندي دوبل
در اين نوع شينه بندي دو شينه اصلي وجود دارد كه در صورت بروز اشكال در هر يك از شينهها و لزوم تعمير آن ميتوان بار فيدرها را به روي شينه ديگر انتقال داد . و بدون اينكه مصرفكننده اي را قطع كنيم به تعميرات بپردازيم . در اين نوع شينه بندي تعمير شينه و توسعه پست بدون خاموشي امكانپذير است . اين نوع شينه بندي از متداولترين انواع شينه بندي است كه در پستهاي مهم از آن استفاده ميشود . (مانند پست هاي 63 كيلوولت شهيد فيروزي و نيروگاه بعثت)
4-1-3- شينه بندي دو كليدي
اين نوع شينه بندي از ضريب اطمينان بسيار بالايي برخوردار است و در اثر بروز خطا روي هر كدام از شينهها مصرفكننده حتي براي يك لحظه بيبرق نميشود و در صورت خراب شدن يك كليد از كليد ديگر نيز ميتوان استفاده نمود . ولي به دليل مقرون به صرفه نبودن از نظر اقتصادي اين شينه بندي كمتر مورد استفاده قرار ميگيرد .
-1-3- شينه بندي يك و نيم كليدي
اين نوع شينه بندي ضمن اينكه قابليت اطمينان سيستم را بالا ميبرد از نظر اقتصادي نيز با صرفهتر ميباشد . دليل نامگذاري آن به يك و نيم كليدي بدين خاطر است كه براي هر دو فيدر 3 كليد قدرت به كار رفته است از مزاياي اين شينه بندي آن است كه از نظر اتصالي روي شينه هيچ يك از فيدرها بدون برق نميشود . ضمناً در اثر خرابي و يا تعمير و توسعه ميتوان فيدر را از مسير ديگر تغذيه كرد ، از اين نوع شينه بندي در پست 63 كيلوولت قم يك و 400 كيلوولت امينالاشرافي و ... استفاده شده است .