آشنایی باتجهیزات پست
اجزاء تشكيل دهنده پستها :
به طور كلي پستها از اجزاء كلي زير تشكيل ميگردند .
1- سوئيچگير : Switch Gear
2- ترانسفورماتورهاي قدرت ، ترانسفورماتورهاي زمين و تغذيه داخلي
3- سيستمهاي جبران كننده از قبيل راكتور و خازن
4- تأسيسات جانبي الكتريكي مانند سيستم روشنايي محوطه ، سيستم محافظت از برخورد صاعقه و سيستم زمين .
5- ساختمان كنترل
6- تأسيسات جانبي ساختمان
لازم به ذكر است كه در بعضي از پستها بسته به نوع پست بعضي از اجزاء فوق وجود ندارند ، به عنوان مثال در پستهاي كليد خانه اجزاء رديف 2 وجود ندارند .
حال به شرح جزئيات تشكيل دهنده هر يك از اجزاء زير ميپردازيم .
سوئيچگير:
به مجموعهاي از تجهيزات فشار قوي كه عمل ارتباط فيدرهاي مختلف را به باسبار و يا قسمتهاي مختلف باسبار را به يكديگر در يك سطح ولتاژ معين انجام ميدهد ، سوئيچگير ميگويند . سوئيچگيرها معمولاً از اجزاء و تجهيزات زير تشكيل ميگردد .
الف : باسبار ، مقره ، اسكلت فلزي ، سيم ، كلمپ و اتصالات .
ب : كليد فشار قوي Circuit breaker .
ج : سكسيونر «جدا كننده » Disconnector Switch .
د : ترانسفورماتورهاي جريان و ولتاژ C.T و P .T
ه : تله موج و متعلقات مربوطه Line trap .
و : برقگير Lighting arrester .
معمولاً سوئيچگيرها از قسمتهاي مشابه متصل به هم تشكيل ميشوند . كه به هر قسمت Bay ميگويند . به هر Bay معمولاً ميتواند يك يا دو فيدر متصل شود .
ترانسفورماتورهاي قدرت و ترانسفورماتورهاي زمين و تغذيه داخلي :
در پستهاي نيروگاهي « افزاينده ولتاژ» و يا پستهاي توزيع ، دستگاههاي اصلي تبديل ولتاژ ترانسفورماتورهاي قدرت ميباشند كه معمولاً ارتباط دهنده بين سوئيچگيرها با ولتاژ مختلف ميباشند و بنابراين در طراحي موقعيت فيزيكي سوئيچگيرها بايستي جاي مناسب براي نصب ترانسفورماتورهاي قدرت و اتصال آن به فيدرهاي مربوطه را در هر سوئيچگير در نظر گرفت. معمولاً ترانسفورماتورهاي زمين و يا تغذيه داخلي نيز در جوار ترانسفورماتورهاي قدرت نصب ميگردند .
سيستمهاي جبران كننده ( راكتور و خازن ):
براي توليد و يا مصرف قدرت راكتيو در مواقع مورد نياز و ايجاد پايداري سيستم از نظر ولتاژ لازم است تجهيزاتي مانند راكتور در انتهاي خطوط فشار قوي و يا خازن جهت تصحيح ضريب قدرت روي باسبار در داخل پستها نصب گردند . اين تجهيزات بسته به نياز لازم است در مواقع بهخصوصي در مدار بوده و يا از مدار خارج شوند . بنابراين مانند ترانسفورماتورهاي قدرت احتياج به فيدر جهت اتصال به باسبار و يا خط فشار قوي دارند .
ساختمان كنترل :
تجهيزات حفاظت و كنترل يك پست برق اعم از سوئيچگير ، ترانسفورماتورهاي قدرت ، سيستمهاي جبرانكننده ، دستگاه هاي اندازهگيري مورد نياز و مدارات فرمان كليه وسايل مزبور به همراه سيستمهاي تغذيه جريان متناوب و مستقيم در داخل ساختماني قرار دارند كه به ساختمان كنترل معروف است . اين ساختمان داراي كليه تأسيسات جنبي براي پرسنل پست نيز ميباشد . بطور كلي يك ساختمان كنترل از قسمتهاي مختلف زير تشكيل ميشود :
الف : اطاق فرمان كه كليه تابلوهاي فرمان در آن قرار دارد و محل استقرار اپراتورها نيز ميباشند . «معمولاً بايد از اين اطاق اپراتور به تجهيزات بيرون ديد داشتهباشد .»
ب : اطاق رله در اين اطاق كليه رلهها و وسايل حفاظتي نصب ميگردد .
ج : اطاق باطري ، كه كليه باطريهاي مورد نياز جهت تامين برق DC در اين اطاق قرار دارد و به آن اصطلاحا باطريخانه نيز گفته ميشود .
د : اطاق تغذيه كه تابلوهاي مربوط به سيستمهاي تغذيه در آن قرارداده ميشود .
و : تأسيسات وابسته جانبي مانند اطاق استراحت ، انبار ، آشپزخانه ، دستشويي و غيره .
تأسيسات جنبي :
تأسيساتي هستند كه بسته به مورد و موقعيت هر پست بايستي در نظر گرفته شوند . اين تأسيسات ميتواند شامل اطاق نگهباني و اطاق ديزل ژنراتور ، پاركينگ ، انبار ، ساختمانهاي مسكوني ، تعميرگاه و غيره